Topraklama ölçümü neden yapılır?
Topraklama, bir arıza anında elektrikli cihazların gövdesinde oluşabilecek tehlikeli gerilimi toprağa ileterek insanları elektrik çarpmasına karşı korur ve sigorta, kesici, kaçak akım rölesi gibi koruma elemanlarının zamanında açmasını sağlar.
Zamanla topraklama elektrotları korozyona uğrar, bağlantılar gevşer, toprağın nemi ve yapısı değişir. Kurulduğu gün uygun olan bir topraklama sistemi birkaç yıl sonra görevini yapamaz hale gelebilir. Bu değişim dışarıdan fark edilmez; ancak ölçümle ortaya çıkar. Bu yüzden topraklama ölçümü bir defalık değil, düzenli tekrarlanan bir kontroldür ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının işletmelerden istediği periyodik kontrollerin temel parçasıdır.
Hangi ölçümleri yapıyoruz?
- Topraklama direnci: Topraklama elektrotlarının ve topraklama şebekesinin toprağa geçiş direnci ölçülür.
- Koruma iletkeni sürekliliği: Prizlerden, makine gövdelerinden ve panolardan ana topraklama barasına kadar koruma iletkeninin kesintisiz olduğu doğrulanır.
- Hata döngüsü empedansı: Arıza anında devreden geçecek akımın, koruma elemanını yeterince hızlı açtırıp açtırmayacağı değerlendirilir.
- Kaçak akım rölesi testleri: Kaçak akım koruma cihazlarının açma akımı ve açma süresi ölçülür.
- Eş potansiyel bağlantılar: Metal borular, kablo tavaları ve yapı çeliği gibi iletken kısımların ana eş potansiyel barasına bağlantısı kontrol edilir.
Ölçüm süreci
- Keşif ve planlama: Tesisin panoları ve topraklama noktaları üzerinden ölçüm noktalarını belirleriz.
- Yerinde ölçüm: Kalibrasyonlu cihazlarla her noktayı ayrı ayrı ölçer, sonuçları nokta bazında kaydederiz. Enerji kesintisi gerektiren ölçümler, üretiminizi en az etkileyecek zamana sizinle birlikte planlanır.
- Değerlendirme: Sonuçları yönetmelik ve standartlardaki sınır değerlerle karşılaştırır, uygun olmayan noktaları belirleriz.
- Raporlama: Ölçüm değerlerini, uygunluk durumunu ve iyileştirme önerilerini içeren raporu teslim ederiz.
Raporda neler yer alır?
- Ölçüm yapılan her noktanın konumu ve ölçülen değer
- Esas alınan sınır değer ve uygunluk durumu
- Kullanılan cihazların marka, model ve kalibrasyon bilgileri
- Uygunsuzluklar için açık ve uygulanabilir iyileştirme önerileri
Topraklamanızı ne zaman kontrol ettirmelisiniz?
Periyodik kontrol tarihinin yanı sıra şu durumlar da ölçüm için bir işarettir:
- Kaçak akım rölesinin sık sık ve sebepsiz atması
- Makine gövdelerine dokunulduğunda hafif çarpılma hissi
- Hassas elektronik cihazlarda açıklanamayan arızalar
- Tesise yeni makine, pano ya da bina eklenmesi
