İzolasyon testi neden yapılır?
Kablo, motor, jeneratör ve transformatörlerdeki yalıtım malzemeleri ısı, nem, toz, kimyasallar ve titreşim etkisiyle zamanla yaşlanır. Yalıtım direnci düştükçe kaçak akımlar artar; bu süreç sonunda kısa devre, toprak arızası, ekipman yanması ya da elektrik çarpmasıyla sonuçlanabilir. Yalıtımın bozulması çoğu zaman sessiz ilerler ve ekipman son ana kadar normal çalışıyor görünür.
İzolasyon testleri yalıtımın durumunu sayısal olarak ortaya koyar. Düzenli tekrarlandığında ölçümler arasındaki eğilim, yalıtımın ne hızla yaşlandığını gösterir ve arıza çıkmadan bakım planlamayı mümkün kılar.
Hangi testleri yapıyoruz?
- İzolasyon direnci ölçümü: Ekipmana DC test gerilimi uygulanarak iletkenler arası ve iletkenle toprak arası yalıtım direnci ölçülür. Test gerilimi ekipmanın anma gerilimine göre seçilir; 10.000 V'a kadar test yapıyoruz.
- Polarizasyon indeksi (PI) ve dielektrik absorpsiyon oranı (DAR): Farklı sürelerde alınan ölçümlerin oranıyla yalıtımda nem, kirlenme veya yaşlanma olup olmadığı değerlendirilir. Özellikle motor ve jeneratör sargılarında kullanılır.
- AC/DC dayanım gerilimi testi: Ekipmana belirli bir süre yüksek test gerilimi uygulanarak yalıtımın delinmeden dayanıp dayanmadığı doğrulanır.
Hangi ekipmanlar test edilir?
- Alçak ve yüksek gerilim güç kabloları
- Elektrik motorları ve jeneratör sargıları
- Transformatör sargıları
- Pano ve bara sistemleri
- Elektrikli cihaz ve bileşenler (dayanım testi)
Ne zaman yapılmalı?
- Yeni kablo ve ekipman devreye alınmadan önce
- Uzun süre çalışmayan motor ve jeneratörler yeniden çalıştırılmadan önce
- Su baskını, yoğun nem veya aşırı ısınma gibi olaylardan sonra
- Kaçak akım rölesinin sebepsiz attığı durumlarda
- Periyodik bakım programının bir parçası olarak, düzenli aralıklarla
Test süreci
- Güvenli hale getirme: Test edilecek ekipmanın enerjisi kesilir, tekrar enerjilenmeye karşı güvenceye alınır ve gerilimsiz olduğu doğrulanır.
- Ölçüm: Test gerilimi ekipmanın anma gerilimine göre seçilir ve ölçümler yapılır.
- Deşarj: Test sonrasında ekipman üzerinde kalan yük güvenli şekilde boşaltılır.
- Değerlendirme ve rapor: Sonuçlar sıcaklık etkisi ve önceki ölçümlerle birlikte değerlendirilir ve raporlanır.
Raporda neler yer alır?
- Test edilen her ekipman ve ölçüm noktası
- Uygulanan test gerilimi, test süresi ve ölçülen direnç değerleri
- PI / DAR sonuçları ve yalıtım durumuna ilişkin yorum
- Uygun olmayan ekipmanlar için bakım, kurutma veya değişim önerisi
