Modern tesislerde frekans konvertörleri, UPS sistemleri, LED aydınlatma ve bilgisayarlar gibi doğrusal olmayan yükler giderek artıyor. Bu yükler şebekeden sinüs biçiminde olmayan akım çeker ve sistemde harmonik bozulmalara neden olur.
Harmonik nedir?
Harmonikler, şebekenin temel frekansının (50 Hz) tam katlarında oluşan akım ve gerilim bileşenleridir. Örneğin 3. harmonik 150 Hz, 5. harmonik 250 Hz frekansındadır. Bu bileşenler temel dalga ile birleşerek dalga şeklini bozar.
Tesisinizde hangi belirtiler görülür?
- Trafo, kablo ve baralarda beklenmeyen ısınma
- Nötr iletkeninde yüksek akım (özellikle 3. harmonik kaynaklı)
- Kompanzasyon kondansatörlerinde sık arıza ve rezonans
- Koruma elemanlarının sebepsiz yere açması
- Hassas elektronik cihazlarda arıza ve ömür kısalması
Doğru ölçüm nasıl yapılır?
Harmonik analizi, güç kalitesi analizörü ile her fazda gerilim ve akım harmoniklerinin, toplam harmonik bozulma (THD) değerlerinin ve güç faktörünün kaydedilmesiyle yapılır. Ölçüm, tesisin tipik çalışma döngüsünü kapsayacak sürede (çoğunlukla bir hafta) sürdürülmelidir.
Ölçmeden yapılan filtre veya kompanzasyon yatırımı, sorunu çözmek yerine rezonans gibi yeni sorunlara yol açabilir.
Sonrasında ne yapılır?
Ölçüm raporuna göre aktif veya pasif harmonik filtre, reaktörlü kompanzasyon ya da yük dağılımının yeniden düzenlenmesi gibi çözümler değerlendirilir. Doğru çözüm, ancak doğru ölçümle seçilebilir.
